Rusya’nın Afrika Politikası: İş Birliği ve Karşılıklı Saygı Vurgusu.
Rusya Federasyonu’nun Türkiye Maslahatgüzarı Aleksey Ivanov, 16 Ocak 2026 tarihinde yayınlanan makalesinde, Rusya’nın Afrika kıtasıyla ilişkilerini detaylı bir şekilde ele aldı. Makalede, son dönemde yabancı ve Türk basınında Rusya’nın Afrika’daki varlığının, özellikle Sahel bölgesindeki terörle mücadele rolünün kasıtlı olarak çarpıtıldığına dikkat çekildi. Bu durumu, Rusya karşıtı bir dezenformasyon kampanyası olarak nitelendiren Ivanov, Rusya’nın Afrikalı ülkelere verdiği desteğin bağımsız siyasi duruş ve yeni güvenlik mimarisi inşasını güçlendirdiğini vurguladı.Tarihsel Bağlam ve Sovyet MirasıIvanov, Rusya’nın (ve öncülü Sovyetler Birliği’nin) Afrikalıların bağımsızlık mücadelelerine uzun yıllardır destek verdiğini hatırlattı. Eski sömürgeci güçlerin neokolonyal uygulamalarına karşı duruşun, bugün de devam ettiğini belirtti. SSCB’nin dağılmasından sonraki zayıflama döneminin ardından, Rusya-Afrika ilişkileri karşılıklı çabalarla yeniden canlanma sürecine girdi.Güncel İş Birlikleri ve Sahel BölgesiMakalede özellikle Sahel Devletleri Konfederasyonu (SDK) —yani Mali, Burkina Faso ve Nijer’in oluşturduğu ittifak— ile geliştirilen iş birliğine özel önem atfedildi. Bu konfederasyon, Sahra-Sahel bölgesinde yerel unsurlara dayalı yeni bir güvenlik mimarisinin önemli bir adımı olarak tanımlandı.Rusya Savunma Bakanlığı’na bağlı Afrika Kolordusu’nun (Africa Corps) Mali’de akaryakıt krizinin aşılmasına ve terörle mücadele operasyonlarına katkı sağladığı belirtildi. Bu destek, silahlı çetelere karşı yerel güçlerin güçlendirilmesine odaklanıyor.Diplomatik ve Ekonomik GelişmelerRusya’nın Afrika’daki diplomatik varlığı hızla genişliyor:2024’te Burkina Faso ve Ekvator Ginesi’nde yeni temsilcilikler açıldı.2025’te Nijer, Sierra Leone ve Güney Sudan’da temsilcilikler faaliyete geçti.Yakında Gambiya, Liberya, Togo ve Komor Adaları’nda da açılışlar planlanıyor.Ticaret hacmi de artış gösteriyor. 2024 yılında Rusya-Afrika ticaret hacmi %13 artarak yaklaşık 27,7 milyar ABD dolarına ulaştı (bazı kaynaklarda 24,5-27 milyar dolar arası rakamlar belirtiliyor, ancak makaledeki rakam resmi vurgu taşıyor).İlişkilerin stratejik yönü, şu etkinliklerle belirleniyor:2019 Soçi Zirvesi2023 St. Petersburg Zirvesi19-20 Aralık 2025 Kahire’de düzenlenen Rusya-Afrika Bakanlar Konferansı (bu konferans, 2026’daki üçüncü zirveye zemin hazırladı)İnsani ve Kalkınma YardımlarıRusya, Afrika’nın gıda güvenliğine katkı sağlıyor. 2024’te Burkina Faso, Zimbabve, Mali, Somali, Orta Afrika Cumhuriyeti ve Eritre’ye toplam 200 bin ton Rus buğdayı ücretsiz olarak sevk edildi. Gübre, dizel yakıt, ilaç ve aşı yardımları devam ediyor.Diğer alanlarda:20-21 Kasım 2025’te Addis Ababa’da Gıda Egemenliği Konferansı düzenlendi.Sağlık alanında 23-25 Nisan 2025’te sıhhi acil durum tatbikatı yapıldı.Madencilik ve hammadde alanında St. Petersburg’da tematik platformlar oluşturuldu.Genel DeğerlendirmeIvanov, Rusya-Afrika iş birliğinin şeffaf, sömürgeci ruh taşımayan ve “Afrika sorunlarına Afrikalı çözümler” prensibine dayalı olduğunu vurguladı. Rusya, kıtadaki barış, güvenlik ve sürdürülebilir kalkınmayı küresel istikrarın parçası olarak görüyor. Türkiye dahil tüm görüş paylaşan aktörlerle iş birliğine açık olduklarını belirtti.Bu makale, Rusya’nın Afrika’da artan etkisini ve çok kutuplu dünya düzenine yönelik vizyonunu yansıtıyor. Özellikle Sahel’deki askeri destek ve insani yardımlar, Moskova’nın kıtadaki stratejik konumunu güçlendirme çabalarının bir parçası olarak öne çıkıyor.