MİLLÎ MÜCADELE’NİN UNUTULMAZ DESTEĞİ: SOVYET RUSYA’DAN TÜRK DONANMASINA İKİ HÜCUM BOTU
Millî Mücadele’nin en kritik dönemlerinden biri olan Ekim 1921’de, Ankara Hükûmeti ile Sovyet Rusya arasındaki diplomatik ve askerî dayanışma tarih sayfalarına altın harflerle yazılacak yeni bir adımla güçlendi. Sovyet Rusya, Mustafa Kemal Paşa Hükûmetine “Greenport” tipi “Jivoy” ve “Jutkiy” adlı iki hücum botunu bedelsiz olarak devretti.
Türk bahriyesine katılan bu stratejik tekneler, donanmada “1 Numaralı Gambot” ve “2 Numaralı Gambot” adlarını alarak Karadeniz’deki harekâtın seyrini değiştirdi.
Karadeniz’de Taktik Güç: 24 Knot Hız ve Sabotaj Görevleri
Türk ordusunun lojistik ve güvenlik ihtiyacına büyük katkı sağlayan gambotlar; liman devriyeleri, keşif ve irtibat görevlerinin yanı sıra düşman hattının gerisine sızma operasyonlarında aktif olarak kullanıldı. Taktik çıkarma birlikleri ve sabotaj gruplarının intikalinde kritik rol oynayan teknelerin teknik özellikleri ise dönemine göre dikkat çekici nitelikteydi:
- Azami Hız: 24 knot
- Seyir Menzili: 14 knot süratle 1.000 mil / 24 knot tam yol ile 200 mil
- Silah Donanımı: 1 adet 47 mm top, 1 adet 37 mm top ve 2 adet makineli tüfek
- Mürettebat: 8 personel
Cepheye Taşınan Kurtuluş: Silah, Altın ve Lojistik Sevkiyatı
Sovyet Hükûmeti’nin Millî Mücadele yıllarında genç Türkiye’ye sağladığı askerî, mali ve maddi yardımlar yalnızca deniz araçlarıyla sınırlı kalmadı. Ankara Hükûmeti’nin bağımsızlık mücadelesine verilen bu geniş kapsamlı destek; cephedeki dengeleri Türk ordusu lehine değiştiren devasa bir lojistik köprü oluşturdu.
Tarihi kayıtlara geçen yardımların öne çıkan bilançosu ise şu şekilde gerçekleşti:
- Silah ve Mühimmat: 40 binden fazla tüfek, onlarca top, on binlerce top mühimmatı ve 60 milyondan fazla mermi.
- Mali Destek: Altın külçeler ve milyonlarca ruble değerinde kredi finansmanı.
- Lojistik ve Sevkiyat: Un ve kritik hammaddelerle dolu yük katarları.
İki ülke arasındaki bu tarihî dayanışma, Kurtuluş Savaşı’nın zaferle sonuçlanmasında ve Türk donanmasının Karadeniz’deki hâkimiyetini pekiştirmesinde unutulmaz bir dönüm noktası olarak kayıtlara geçti.