Mladić’in cenazesi Avrupa-Sırbistan hattında yeni krizin fitilini ateşledi: “Savaş suçlularını yüceltmenin Avrupa’da yeri yok”
1990’lı yıllardaki Bosna Savaşı sırasında işlenen ağır suçlardan dolayı uluslararası mahkeme tarafından soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan mahkûm edilen eski Bosnalı Sırp komutan Ratko Mladić’in Belgrad’daki cenaze töreni, Sırbistan’ın Avrupa Birliği üyelik sürecini yeniden tartışmaların merkezine taşıdı.Ömür boyu hapis cezasını çektiği sırada hayatını kaybeden Mladić’in naaşının Sırbistan’a hükümet uçağıyla getirilmesi ve cenaze törenine üst düzey Sırp yetkililerin katılması, Brüksel’in sert tepkisine neden oldu.Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, Belgrad’daki cenaze görüntülerini “şok edici” olarak nitelendirirken, Mladić’in savaş suçlusu olarak mahkûm edildiğini ve törene yönelik resmi desteğin Sırbistan’ın Avrupa Birliği yolundaki değerlerle çeliştiğini vurguladı.AB’nin mesajı açık: Savaş suçlularının yüceltilmesi, soykırımın inkârı ve tarihsel gerçeklerin çarpıtılması Avrupa Birliği’nde ve AB’ye aday ülkelerde kabul edilemez.Brüksel’in bu tavrı, Sırbistan yönetimine yalnızca Mladić üzerinden verilmiş bir tepki değil; ülkenin demokrasi, hukuk devleti, insan hakları ve bölgesel uzlaşı konularındaki Avrupa perspektifine ilişkin daha geniş bir uyarı niteliği taşıyor.Nitekim AB Genişleme Komiseri Marta Kos, Mladić’in ölümünün ardından yaşanan gelişmeler nedeniyle Sırbistan ziyaretini iptal etti. Avrupa’dan gelen eleştiriler, Belgrad’ın AB üyeliği hedefiyle savaş döneminin milliyetçi mirası arasındaki gerilimi yeniden görünür hale getirdi.Öte yandan Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić cenazeye katılmadı. Ancak Savunma Bakanı Bratislav Gašić ve Adalet Bakanı Nenad Vujić’in yanı sıra Vučić’in oğlu Danilo Vučić’in cenazede bulunması, Belgrad’ın tutumu konusunda Avrupa’daki tartışmaları daha da büyüttü.Belgrad’daki cenaze, Balkanlar’ın geçmişiyle hesaplaşma meselesinin hâlâ kapanmadığını gösterirken, Brüksel’in Sırbistan’a verdiği mesaj da giderek netleşiyor: Avrupa’ya üyelik yalnızca siyasi ve ekonomik kriterlerden değil, savaş suçlarıyla yüzleşmekten ve mağdurların hafızasına saygı göstermekten de geçiyor.