Taliban yönetimindeki Afganistan’da, Yüksek Lider Hibatullah Akhundzada tarafından imzalanan yeni ceza kanunu (Criminal Procedural Regulations for Courts veya benzeri adlarla anılan 90-119 sayfalık belge), Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi ve uluslararası alanda büyük tepki çekti.Bu yasa, toplumda katı bir sınıf ayrımı getiriyor: Din adamları (ulema) ve elitler neredeyse dokunulmazken, alt sınıflar daha ağır cezalarla karşı karşıya kalıyor. Özellikle kadınlar ve çocuklar açısından en tartışmalı maddeler, aile içi şiddeti büyük ölçüde meşrulaştırıyor.Kadınlara yönelik şiddet hükümleri:Kocalar, eşlerini ve çocuklarını “aşırı şiddet” kullanmadan (yani kemik kırılması, açık yara veya ciddi morarma olmadan) fiziksel olarak cezalandırabiliyor. Bu tür “hafif” dayaklar suç sayılmıyor.Eğer dayak sonucu görünür kırık, yara veya morarma oluşursa, koca yalnızca 15 gün hapis cezasıyla karşı karşıya kalabiliyor (Madde 32’ye göre). Bu ceza, hayvanlara zarar verilmesinden bile daha hafif kalıyor.Kadınların yasal statüsü “köle” (ghulami) kavramıyla eşleştiriliyor; kocalar veya “efendiler” ta’zir (keyfi ceza) kapsamında dayak atabiliyor.Diğer kısıtlamalar:Kadınlar, kocalarının izni olmadan aile evine veya akraba ziyaretine giderse ve tekrarlanırsa, hem kadın hem de engel olan akrabalar 3 ay hapis cezası alabiliyor (Madde 34).Kadınların mahkemede şiddet iddiasını kanıtlaması için tamamen örtülü ve erkek veli eşliğinde ifade vermesi gerekiyor – bu da şikayet sürecini neredeyse imkansız kılıyor.2009’daki Kadınlara Yönelik Şiddetin Önlenmesi Yasası fiilen kaldırılmış durumda.Bu düzenleme, Taliban’ın önceki fermanlarıyla birleşince Afgan kadınlarını “cinsiyet apartheid”i altında sistematik baskıya maruz bırakıyor. Uluslararası insan hakları örgütleri (örneğin Georgetown Institute for Women, Peace and Security, Rawadari gibi gruplar) bunu “kölelik ve şiddetin yasallaştırılması” olarak nitelendiriyor. Birçok yorumcu, yasanın kadınların beden bütünlüğünü hayvan haklarından bile aşağı tuttuğunu vurguluyor.Afganistan’da kadın hakları zaten Taliban’ın 2021’den beri getirdiği eğitim yasağı, çalışma kısıtlamaları ve kamusal hayattan dışlama gibi politikalarla ağır darbe almıştı. Bu yeni kanun, baskıyı yasal çerçeveye oturtarak durumu daha da kötüleştiriyor.Uluslararası toplumdan gelen tepkiler sınırlı olsa da, BM Özel Raportörleri ve insan hakları savunucuları “korkunç” ve “kabul edilemez” olarak tanımlıyor. Afgan kadınlarının sesi ise rejim baskısı altında büyük ölçüde susturulmuş durumda.Bu gelişme, Taliban’ın şeriat yorumunu temel alarak toplumu katı bir hiyerarşi ve şiddet düzenine soktuğunu gösteriyor.